Andropauza – prawda czy mit?

Photo by Adi Goldstein on Unsplash

Pojęcie andropauzy dotyczące zdrowia mężczyzn było odpowiednikiem określenia menopauza dotyczącego zdrowia kobiet. Czy faktycznie można je traktować jako analogiczne zjawiska? Zacznijmy od tego na czym polega menopauza? 

Menopauza u kobiet jest zjawiskiem rozwojowym, czyli etapem w życiu, który występuje w przebiegu życia każdej kobiety. “Menopauza to moment, w którym ustają miesiączki” (Skrzypulec, 2010, s. 138) w wieku około 51 lat. Ustanie miesiączki jest spowodowane tym, że jajniki przestają produkować (wypuszczać) komórki jajowe. Zmienia się gospodarka hormonalna, kobieta staje się niepłodna; zmiany hormonalne mogą powodować różne zdrowotne reperkusje. Natomiast wyłączenie się jajników nie jest spowodowane w przypadku menopauzy ich chorobami lub jakimiś innymi stanami patologicznymi organizmu. Ustanie działania jajników jest genetycznie zaprogramowane w ich rozwoju.  

Wracając do andropauzy termin ten jest błędny ze względu na szereg przeciwieństw rozwojowych. Przede wszystkim męskie gonady – jądra, czyli odpowiedniki jajników u kobiet – są aktywne od powstania w życiu płodowym aż do ostatniej chwili życia mężczyzny. Całe życie produkują testosteron – w życiu płodowym w pewnych momentach i niedługo po urodzeniu jądra produkują testosteron w ilościach porównywalnych do tych u dorosłego mężczyzny. Następnie od chwili dojrzenia komórek sertoliego w jadrach produkują one plemniki – komórki rozrodcze – również do końca życia mężczyzny. Poziom hormonów w przebiegu życia mężczyzny zmienia się i jest zauważalny spadek – jednak nie jest on tak gwałtowny i drastyczny jak w przypadku menopauzy. Jakość plemników u im starszego mężczyzny również spada, to jednak ich produkcja nie ulega nagłemu zatrzymaniu.  

(…) jądra zachowują aktywność przez całe życie. Jeśli jednak coś się dzieje, że przestają nagle produkować hormony płciowe lub plemniki, to nie z powodów naturalnych dla siebie – jak w przypadku jajników w menopauzie – tylko z powodów patologicznych.