SUMIENIE

ZDROWE A ZABURZONE SUMIENIE

Niedojrzałe (zaburzone) sumienie zależne jest od zewnętrznej moralności; od zewnętrznej kary; od zewnętrznej struktury; np. osoba taka bazuje jedynie na karze ze strony jakiegoś zewnętrznego nadzorcy np. policjanta, który może dać mandat; prawa karnego, które może odebrać wolność (trafić do sądu); księdza, który może dać surową pokutę lub zbełtać z ambony; rodzica, który może być niezadowolony itd.

Niedojrzałe (zaburzone) sumienie również przejawia się w poczuciu bezkarności i pod wpływem narcystycznej wszechmocy człowiek taki czuje się zdolny do „wykiwania” systemu, obejścia go czy uniknięcia kary poprzez myślenie, że jest w stanie oszukać wymiar sprawiedliwości;

Jeszcze inną formą zaburzonego sumienia jest tzw. surowe, okrutne sumienie; przejawia się ono w różnych rygorach np. rygor religijny, rygor sportowy, rygor dietetyczny, rygor trzymania porządku, rygor moralny, czyli wszelkiego rodzaju rygor nierealistyczny, wywołujący cierpienie, a nawet choroby ciała; a także w nieadekwatnym karaniu siebie nadmiernym poczuciem winy spotykanym np. w zaburzeniach depresyjnych, osobowościowych czy innych;

Również tego rodzaju surowe sumienie można spotkać w zachowaniach autoagresywnych (np. okaleczanie się, wyrywanie sobie włosów, zdzieranie skóry, niekończące się tatuowanie itd.); w myślach i planach samobójczych; a także czasami w psychopatii (skrajnie surowe sumienie w bardzo okrutny sposób dąży do surowego, nieadekwatnego ukarania innych np. poprzez tortury, zabójstwo, ludobójstwo itd.);

Zdrowe sumienie / dojrzałe sumienie przejawia odpowiedzialność za swoje impulsy agresywne; za swoje myśli czy pragnienia wyrządzenia krzywdy innym lub sobie; i w poczuciu odpowiedzialności obciąża nim siebie, co przejawia się poprzez poczucie winy i wyrzuty sumienia, a w konsekwencji dojrzałe sumienie powstrzymuje człowieka przed popełnieniem czynów, które mogłyby naruszyć dobro czyjeś, swoje, złamać prawo itd.

Zdrowe sumienie / dojrzałe sumienie produkuje poczucie winy nie tylko za realnie wyrządzone krzywdy, ale również za myśli, pragnienia i fantazje (nawet te nieświadome), które mają charakter agresywny powodując upomnienie i tym samym dając nam czerwone światło w jakiejś sprawie; z czego zdrowa osobowość jest w stanie adekwatnie korzystać;

Prawo karne, cywilne i inne jest tylko zbiorem uporządkowanych przepisów,
które mają nas chronić, a nie zastępować sumienie ();

Jeśli u kogoś dochodzić do zastępowania sumienia kodeksem karnym, dekalogiem, Bogiem; występuje chęć jedynie uniknięcia kary; brak poczucia winy, brak wyrzutów sumienia czy też okrutne, bezwzględne, rygorystyczne i nieadekwatne do rzeczywistości sumienie, to mamy do czynienia z niedojrzałym sumieniem, które należałoby rozwinąć podejmując pracę nad sobą np. w terapii psychoanalitycznej lub psychodynamicznej.

PS. W pracy terapeutycznej z pacjentami można dostrzec różnego rodzaju jeszcze inne odsłony niezdrowego sumienia np. w powiązaniu z lękiem kastracyjnym, konfliktem Edypalnym, w zahamowaniach kompetencji czy talentów, w bezmyślnym uleganiu autorytetom czy całkowitym buncie wobec jakiegokolwiek autorytetu, a tym samym w trudności ustanowienia zdrowej tożsamości; i wiele innych… W niniejszym poście postarałem się jedynie zarysować ogólną różnicę między zaburzonym sumieniem a jego zdrowszą postacią.

…..

#sumienie #surowesumienie #superego #psychoanaliza #psycholog #psychoandrologia #psychologmeskichspraw #psychoterapia